W sobotę 17 stycznia 2026 będziemy świętować 125-lecie tramwaju w Pabianicach. Zaczynamy o 12:00 przy zamku. Zagra orkiestra dęta MPK Łódź, przez miasto przejedzie parada zabytkowych tramwajów (Lilpop II, Lilpop III, 5N+5ND). Będzie też babeczkowy tort i model tramwaju do złożenia. Do 16:00 tramwaje retro będą kursować na darmowej linii 125.
Jubileusz – 17 stycznia o 12:00 przy zamku
Miasto Pabianice wspólnie z Klubem Miłośników Starych Tramwajów w Łodzi zapraszają na jubileusz 125-lecia linii tramwajowej – w sobotę 17 stycznia 2026 r. o godz. 12:00 przy zamku.
W programie:
- koncert orkiestry dętej MPK-Łódź Sp. z o.o.,
- zabytkowe tramwaje – Lilpop II z 1929 r., Lilpop III z 1939 r., skład 5N+5ND (z lat 60.),
- parada tramwajów, która ruszy około 12:20 (Uwaga! Liczba miejsc w tramwajach ograniczona, po paradzie wagony będą jeździć do ok. 16:00 na specjalnej linii 125),
- babeczkowy tort od Chlebak / Kawiks,
- warsztaty dla dzieci w Muzeum Miasta Pabianic – możliwość złożenia papierowego modelu tramwaju.
Linia tramwajowa 125
Miasto Pabianice, Gmina Ksawerów i Klub Miłośników Starych Tramwajów zapraszają na przejazdy zabytkowymi tramwajami na specjalnej bezpłatnej linii 125. Na trasie pojawią się wagony: Lilpop II z 1929 r., Lilpop III z 1939 r. oraz skład 5N+5ND (z lat 60.). Tramwaje będą kursowały między krańcówkami Pabianice Wiejska i Łódź Chocianowice-IKEA, zatrzymując się na przystankach na trasie. W wybranych kursach pasażerowie posłuchają muzyki na żywo, zagrają i zaśpiewają m.in. Szkoła Yamaha oraz Andrzeja Krajewski.
Uwaga! Liczba miejsc w tramwajach jest ograniczona – tramwajami Lilpop II i Lilpop III będzie mogło podróżować po około 30 osób, natomiast w składzie 5N+5ND około 100 osób.
Rozkład jazdy linii 125:
- Odjazdy z krańcówki Wiejska:
- 12:37 (5N+5ND),
- 13:02 (Lilpop II),
- 13:32 (Lilpop III),
- 14:02 (5N+5ND),
- 14:32 (Lilpop II),
- 15:02 (Lilpop III),
- 15:32 (5N+5ND)
- Odjazdy z krańcówki Chocianowice-IKEA:
- 13:18 (5N+5ND),
- 13:48 (Lilpop II),
- 14:18 (Lilpop III),
- 14:48 (5N+5ND)
Zmiany w organizacji ruchu, objazd linii 4, 6, D, T
W sobotę 17 stycznia w godzinach od około 11:45 do około 12:45 fragment ulic Zamkowej i Stary Rynek na odcinku od ul. Piłsudskiego do ul. Batorego będzie nieprzejezdny w obydwu kierunkach. W tym czasie dopuszczony będzie wyłącznie ruch tramwajowy.
Wybrane kursy linii 4, 6, D i T będą skierowane objazdami:
- linia 4:
- kurs o 11:39 z 15 P. P. Wilków: 15 P. P. Wilków – … – Kilińskiego – Zamkowa – Piłsudskiego – Partyzancka – Konstantynowska – Warszawska – Szewska – … – Waltera-Jankego
- linia 6:
- kurs o 11:57 z Waltera-Jankego: Waltera-Jankego – … – 3 Maja – Warszawska – Konstantynowska – Partyzancka – św. Jana – Kilińskiego – … – Karolew
- linia D:
- kurs o 11:00 z Łasku: Łask – … – Zamkowa – Piłsudskiego – Partyzancka – Sikorskiego
- kurs o 12:00 z Sikorskiego: Sikorskiego – Partyzancka – Piłsudskiego – św. Rocha – Okulickiego – Zamkowa – … – Łask
- linia T:
- kurs o 11:50 z Dworca PKP: Dworzec PKP – … – Zamkowa – Piłsudskiego – Partyzancka – Konstantynowska – Warszawska – … – Rzgów CT Ptak Mandoria
Na trasie objazdu autobusy będą zatrzymywały się na napotkanych przystankach na trasie objazdu, tj.:
- linie 4 i T: Piłsudskiego, Partyzancka / Konstantynowska (NŻ), Konstantynowska / Konopna (NŻ), Konstantynowska / Warszawska
- linia 6: Konstantynowska, Konstantynowska / Partyzancka (NŻ), Partyzancka / Lumileds (NŻ), św. Jana / Partyzancka
- linia D: Piłsudskiego, Partyzancka / Konstantynowska (NŻ), Partyzancka / Lumileds (NŻ)
125 lat historii
Warunki koncesji na „budowę i eksploatację łódzko-zgierskich i łódzko-pabianickich wąskotorowych kolejek podjazdowych” asygnował Car Mikołaj II na przełomie 1898 i 1899 r. W pełni budowa ruszyła wiosną 1900 roku, a we wrześniu 1899 r. ruszyła budowa zajezdni Chocianowice dla obsługi tramwajów do Pabianic.
Pierwszy tramwaj do Pabianic wyruszył 17 stycznia 1901 roku o godzinie 14:25. Był to pierwszy w Królestwie Polskim tramwaj łączący dwa miasta. Tramwaje elektryczne w Pabianicach pojawiły się 7 lat wcześniej niż w Warszawie, 2 miesiące wcześniej niż w Krakowie i 2 dni wcześniej niż w Zgierzu. W ciągu pierwszych 12 dni od otwarcia, linią pabianicką przejechało 37.200 pasażerów. Tramwaje kursowały wtedy co pół godziny – między 7:20 a 22:30. Docierały do Górnego Rynku w Łodzi (dziś Plac Reymonta). Za przejazd w II klasie trzeba było zapłacić 35 kopiejek, a za podróż w klasie III – 17. Początkowo tramwaj dojeżdżał do krańcówki przy kościele św. Floriana.
Otwarcie połączenia tramwajowego z Łodzią nie wywołało entuzjazmu u mieszkańców Starego Miasta, obawiających się kłopotów, jakie przyniesie ruch tramwajowy. Władze Pabianic nie zgadzały się na wjazd linii w rejon Starego Miasta, żądając, aby stałej opłaty oraz prowizji od dochodu. Po dwuletnich negocjacjach udało się przekonać obywateli staromiejskiej dzielnicy, że kursowanie tramwajów aż do Magistratu (dzisiejszego Zamku), nie zrobi im krzywdy, a wręcz przeciwnie. Prace przy przedłużeniu linii do Zamku zostały w styczniu 1905 r. ukończone.
1 sierpnia 1924 r. wydłużono trasę tramwaju do dworca kolejowego. Krańcówka, w formie weksla, mieściła się na ul. Łaskiej.
Do wybuchu II wojny światowej linia tramwajowa do Pabianic nie była numerowana, tramwaje miały tablice z kierunkiem jazdy. W okresie okupacji hitlerowskiej pabianicka linia otrzymała numer 70. 1 stycznia 1956 r. linia do Pabianic otrzymała numer 41. Z tym oznaczeniem funkcjonowała do końca 2003 roku i ponownie od 2010 roku.
28 października 1968 r. oddano do użytku pętlę przy Wiejskiej, a 26 maja 1969 r. pętlę Duży Skręt – wtedy też uruchomiono miejską linię 41 BIS.
W 2023 r. zakończyła się największa w historii przebudowa linii tramwajowej.
Przy okazji przebudowy linii tramwajowej, prowadzono jedne największych miejskich badań archeologicznych w ostatnim czasie w Polsce. Archeolodzy przekopali ręcznie 25 tys. ton ziemi (to ok. 850 wywrotek) na powierzchni 17 tys. metrów kwadratowych. Badania archeologiczne ujawniły, że pierwsze osadnictwo w Pabianicach było już w V-VI wieku p.n.e. Przy kościele św. Floriana odkryto cmentarz funkcjonujący w pierwszej połowie XIX wieku – odkryto 160 grobów. Na obszarze Starego i Nowego Miasta odkryto 200 obiektów archeologicznych (zabudowa murowana, doły posłupowe, jamy śmietniskowe, studnie, kanały, bruki kamienne, moszczenie dróg), które pochodzą od VI-V w p.n.e. do czasów współczesnych. Wydobyto około 70 tysięcy zabytków, przede wszystkim są to fragmenty naczyń ceramicznych (garnki, patelnie, misy, talerze), fragmenty kafli piecowych, kości zwierzęce, fragmenty naczyń szklanych (butelek, kieliszków, kufli), przedmioty żelazne (podkowy, groty bełtów, ostrogi, noże, sprzączki). Wydobyto około 1000 zabytków wydzielonych (monety, aplikacje, sprzączki, krzyżyki, naparstki).
